Webiga Shabeelle ayaa ku fatahay deegaannada Buula-mareer iyo Golweyn ee gobolka Shabeelaha hoose, waxaana sawiro halkaas laga soo qaaday muujinayaa saameynta iyo fataahadda Webiga heerka uu gaarsiisan yahay, sida uu ku waramayo wariye ku sugan deegaannadaasi ayaa soo warinaya in kannaalada biyaha Webiga gudbiya ay sababeen fataahadda, kadib markii ay biyuhu heerkoodaa dhaafeen, markaasi kadibna waxay saameyn xooggan ku yeesheen dalaggii Beeraha ee dhawaan la beeray, biyihi ku fatahay ayaa wada baabi’yay.
Sidoo kale Degmooyinka Afgooye, Awdheegle iyo Jannaale ee ka wada tirsan gobolka Shabeelaha Hoose ayaa iyana laga soo warinayaa in Webiga uu ku fatahay, balse ma’uusan geysan wax khasaare nafeed ah.
Digniino hor leh ayaa laga soo saaray fatahaad Webeiga Shabeelle, iyada oo Hay’adda maareynta misoobinka Qaranka ee SodMA ay digniin u dirtay dadka degan hareeraha Webiga iyo goobaha biyo mariinnada, xilli guud ahaan dalka ay ka da’een Roobab wata biyo badan iyo lagu sii daro fataha ay Webiyada Juuba iyo Shabeelle ay sameynayaan.
Dhinaca kale Webiga Shabeelle ayaa Saacadihii la soo dhaafay fatahaad xooggan ka sameeyay Xaafado ka tirsan Magaalada Beledweyne ee Xarunta Gobolka Hiiraan, kaasi oo saameyn ku yeeshay afarta Xaafadood ee degmadaasi, Webiga ayaa waxaa si weyn uga fatahay Xaafadaha Bundaweyn iyo Howlwadaag, kadib markii u Webiga habeen hore saqdii dhexe karkaarada uu jabsaday.
Xaafadahaan ayaa dadkii daganaa intooda badan ay horay uga barakaceen dhowrkii maalmood ee la soo dhaafay, hase yeeshee waxaa jiray dad kooban oo ku harsanaa xaafadaha oo habeen hore xilligii hore biyaha guryaha ugu galeen, Shalayna duhurninadii ayay aheyd markii uu wabiga ku fatahay qeybo ka mid ah xaafadaha Kooshin iyo Xaawa taako, waxaana la soo warinayaa in aysan jirin ilaa iyo hadda wax khasaare nafeed ah oo ay geysteen fatahaada ku dhufatay inta badan xaafadaha Baledweyne.
Madaxweynaha Jamhuuriyadda Fedraalka Soomaaliya Mudane Xasan Shiikh Maxamuud ayaa sheegay in xilligaan muhiimadda ugu weyn ay tahay samatabixinta nolosha qofka Soomaaliga ah, isaga oo sheegay in xilligaan adag loo baahan yahay in mas’uuliyadda sida ay tahay loo qaato. “Mas’uuliyad ayaa na saaran, mas’uuliyadda na saaran sida ay tahay in aan u qaadanno waaye, tabartu waa halkeeda, tabartu haddii ay nagu gaabato laakiin inta aan qaban karno ayaa aad u badan, marka howshaas haloo wada istaago, muhiimadda Golaha Wasiirrada shalay ayaa ah samatabixinta nolosha qofka Soomaaliga ah,” sida uu yiri Madaxweynaha, mar uu la hadlaayay fadhi aan caadi aheyn oo ay yeesheen Xubnaha Golaha Wasiirada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya.
Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa bogaadiyey shaqada ay hayso hey’adda maareynta musiibooyinka Qarank ee Sodma, isaga oo arrintaasi ka hadlaya waxa uu yiri, “Sodma way ku mahadsan tahay wacyigalinta, ha sii kordhiso, dadka ha looga digo meelaha ay khatarta leh in ay ka dhaqaaqaan”, Madaxweynuhu waxa uu ka tacsiyadeeyey dadkii ku dhintay daadadka ka dhashay Roobabkii ka da’ay qaar ka mid ah gobollada dalka.
Shirkaasi Golaha Wasiirrada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, ayaa diiradda lagu saaray saameynta ay reebeen Roobabkii ka da’ay dalka iyo sida loogu gurman lahaay dadkii ay saameeyeen ama waxyeello ka soo gaartay waxyaabaha ay sababeen Fataha Webiyada iyo Daadaka ay keentay dabeysha El-lino.
Waxaana ugu dambeyntii la isku booriyay xubnaha golha Wasiirada ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya in ay labo jibbaaraan dadaalkooda ku aaddan maareynta iyo gurmadka muwaadiniinta Soomaaliyed ee ku dhibaateysan daadadka ka dhashay Roobka xillig Deyrta iyo fataha Webiyada oo is biirsaday.
Hey’adda Maareynta Musiibooyinka Qaranka ayaa shalay garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ka dirtay diyaarad sidday shixnad gargaar ah oo loogu talagalay dadka shacabka ah ee ku nool degmada Doolow ee gobolka Gado, oo halkaasi ay ku heystaan dhibaatooyin ka dhashay Roobabka Xilliga Deynta oo dhaliyay daadad iyo Webiga Jubba oo isna ku fatahay deegaannada uu ka maro deegaankaasi.
Shixnaddaan ayaa gaareysaa illaa todobo tan oo loogu talagalay in la gaarsiiyo dadka ay saameynta ku yeeshay daadadka ka dhashay Roobobka ka’day guud ahaan gobollada dalka gaar ahaan gobolka Gado, oo la sheegay in ay dad ku geeriyoodeen.
Agaasimaha guud ee ka jawaabista xaaladaha degdega ah ee Hey’adda Maareynta Musiibooyinka Qaranka Cabdirashiid Maxamuud Xasan, oo warbaahinta kula hadlay gudaha garoonka Diyaaradaha ee Aadan Cadde ee Magaalada Muqdisho ayaa sheegay in gargaarkaan loogu talagalay dadka magaalada ee ay saameeyeen fatahaada. Magaalada Doolow ee gobolka Gedo waxa ay ka mid tahay magaalooyinka ay ka barakaceen dadkii deganaa, ka dib markii ay ku soo rogamdeen daadad ka dhashay Roobabka ka da’ay iyo fataha Webiga Jubba ee magaalada.
Dhanka kale Guddiga Qaran ee Gurmadka Fatahaadaha iyo daadadka El-Niño oo dhawaan uu magacaabay Raiisul-wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xamsa Cabdi Barre ayaa shalay xarunta dhexe ee SoDMA waxa ay kulan gaar ah kula qaateen Wakiilo iyo Masuuliyiin ka kala socday hey’addaha deeqaha bixiya ee wadamada islaamka iyo Ururka iskaashiga islaamka (OIC ), kulankaan oo deg-deg ahaa ayaa waxa uu ku saabsanaa Isku-dubbaridka kaalmada Bani’aadamnimada ee ku aadan Dadka ay saameeysay dabeysha El-Niño, waxaana lagu soo bandhigay Xaalada Guud ee Saameeynta Fatahaadaha iyo Barakaca dadka deganaa deeganada ay fatahaada ka dhacday.
Shirkaan ayaa looga hadlay hababka jawaab celinta deg -degga ah iyo sidii loo caawin lahaa dadka ay Fatahaada Saameysay, intaa waxaa dheer oo kulankaan looga hadlay iskuduwidda iyo in hey’addaha ay ka qayb-qaataan Dib-u-dejinta dadka barakacay iyo nafaqeeyntooda, iyada oo la saarayo ogaanshaha mudnaanta iyo baahiyahooda, waxayna Hey’ aduhu ay bllan qaadeen inay si deg deg ah uga jawaabi doonaan, qeybna ka noqon doonaan jawaab celinta deg -degga ah iyo sidii loo caawin lahaa dadka ay Fatahaada saameysay.
Xamarna Guddoomiyaha Gobolka Banaadir ahna Duqa Magaalada Muqdisho Mudane Yuusuf Xuseen Jimcaale (Madaale) ayaa guddoomiyay Shirka Degmooyinka iyo Deegaanada Gobolka Banaadir, iyadoona ay goobjoog ka ahaayeen Guddoomiye Kuxigeenka Amniga iyo Siyaasadda iyo Xoghayaha Guud ee Maamulka Gobolka Banaadir, Shirkaasi ayaa loogu hadlay xaaladihii ugu dambeeyay iyo saameynta dhibaatada ka dhalatay Roobabka iyo daadadka El-Nino ee ka da’ay Caasimadda Muqdisho, soo celinta Nadaafada & Bilicda iyo dar-dargelinta Amniga Magaalada Muqdisho.
