Muqdisho(SONNA):-Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa shalay guddoomiyey shir afar-geesood ah oo ay wada qaateen Madaxweynaha Jamhuuriyadda Kenya Mudane William Ruto, Madaxweynaha Jamhuuriyadda Jabuuti Mudane Ismaaciil Cumar Geelle iyo Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Itoobiya Mudane Abiy Axmed.
Shirkan ayaa lagaga arrinsanayey sidii loo mideyn lahaa hawgallada lagu ciribtirayo argagixisada khawaariijta, iyadoo madaxdu ay falanqeeyeen hannaanka fulinta qorshaha Muqdisho ee ka soo baxay shirkii maalmihii la soo dhaafay ay yeesheen Wasiirrada Gaashaandhigga iyo Taliyeyaasha Ciidamada Xoogga dalalka, Soomaaliya, Kenya, Itoobiya iyo Jabuuti.
Hadaba waxaan halkan ku dul istaageynaa afar qoddob oo guud ahaan soo koobaya natiijadii ka soo baxday shirka afar-geesoodka ee Soomaaliya iyo dalalka safka hore:
Dadaallada dowladda ee dowlad dhiska iyo soo afjaridda Khawaarijta
Shirka ayaa lagu bogaadiyay dadaallada Golaha Wadatashiga Qaran ee Dowladda Federalka iyo Dowladaha xubanaha ka ah, kuna aaddan siyaasad loo dhan yahay oo lagu wajaho dagaalka ka dhanka ah khawaariijta Al-shabaab, waxaa la isku raacay hawlgal qorsheysan oo ay ku mideysan yihiin dalalka safka hore laguna baadi goobayo oo lagu burburinayo Al-shabaab, iyadoo lagu furayo furimo badan, ujeeduna tahay in la beegsado goobo ay ku dhuumaaleystaan oo dhaca Koofurta iyo Bartamaha Soomaaliya. Ololahan sida gaar ah loo qorsheeyey ayaa u diidaya kooxda inay u gudubto gobolka intiisa kale.
Waxaa sidoo kale Madaxda ayaa isla qaatay In la tixgeliyo madaxbannaanida dhuleed, siyaasadeed iyo midnimada Soomaaliya taas oo muuhim ah wadajirka umadda Soomaaliyeed, waxa aynu madaxa si weyn u amaaneen dowaladda iyo dadka Soomaaliyeed go’aanka ay ka qaateen jirid u siibidda Khawaarijta Al-shabaab, taasoo madaxdu sheegeen in Africa ay ka go’an tahay sii wadidda taageerada laga siiyo Dowladda Federalka Soomaaliyeed dadaallada ay ugu jirto xoreynta dalka.
Waxaa la isla gartay dadaallada ay waddo Dowladda federalka Soomaaliya oo ay ku dooneyso in dalalka ciidanku ka joogo Soomaaliya ay qeyb ka noqdaan hawlgallada hadda socda ee lagu burburinayo argagixisada. Waxaa la codsaday in saaxiibbada caalmiga ah inay Soomaaliya ka taageeraan dadaallada xasilinta ah ee ka socda goobaha dhawaan la xoreeyey si loogu fududeeyo Dowladda Soomaaliya sidii ay kor ugu qaadi lahayd gaarsiinta adeegyadeeda deegaannadaas.
Howlgallada Ciidanka Qaranka iyo Wacdaraha furimaha dagaalka
Ciidan xoogga dalka oo bari ahaan jiray mid kamid ah ciidamada qaaradda afrika kuwooda ugu awoodaha badan marka laga eego tababarkooda, tayadooda iyo saanadda ciidan oo ay ku qalabeysnaayeen ayaa burburkii dalka ka dhacay waxaas oo dhan la tagay balse nasiib wanaag dhowr iyo soddon sano kadib waxaa soo muuqday fariimo u wanaagsan dadkeenna iyo dadyoowga Caalamka kadib howgallada ka dhanka ah khawaarijta ee furimaha dagaalka, taas oo soo jeedisay dalal badan oo ay ku jiraan kuwa safka hore.
Madaxda ka qeyb ka gashay ayaa bogaadiyey horumarka laga sameeyey dib u dhiska iyo casriyeynta ciidanka qalabka sida, waxaa la xusay horumarka la taaban karo ee ciidamdu ka gaareen furimaha dagaalka ka dhanka ah khawaarijta saareen khawaarijta Alshabaab. Madaxda ayaa soo dhaweeyey codsiga Dowladda Soomaaliya ee lagu qalabeynayo ciidamada cusub kuna heli karaan hubka fudud iyo kan culus, korna loo qaado awoodda ciidamada.
Cunaqabateynta Hubka ee Soomaaliya
Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa sanadkii tagay u codeeyay in cunaqabateynta hubka ay sii saarnaato Soomaaliya, taas oo ay si weyn uga soo horjeesatay dowaldda Soomaaliya, iyada oo sheegtay in khawaarijtu tahay koox argagaxiso ah oo carqaladeyneysa nabadda iyo xasilloonida gobolka. Safiirka Soomaaliya u fadhiya Qaramada Midoobay Abuukar Cismaan ayaa muujiyay sida ay uga xun yihiin kordhinta cunaqabateynta hubka ee saran xili dowaladdu kooxda ka saartay gobollo badan.
Hadaba shir madaxeedkii shalay ayaa amaanay horumarka laga sameeyey awoodda lagu maareynayo hubka iyo rasaasta, waxaana la taageeray dadaalka Soomaaliya ugu jirto in gebi ahaanba la qaado cunnaqabateynta hubka dhammaadka sannadkan 2023. Waxaana madaxdu carrabka ku adkeeyay baahida degdegga ah ee loo qabo in si wadajir ah loo qorsheeyo Istaraatiijiyad adag oo ka dhan ah Khawaarijta.
Wadajirka Dowladdaha Geeska Afrika ee dagaalka ka dhanka ah Khawaarijta
Wadajirka dalalka safka hore ayaa loo arkaa in ay kamid tahay tabaha ugu wanaagsan ee khawaarijta gaarsiin kara dhamaad aan soo laabasho laheyn, hadaba waxaan dul istaageynaa dhowr qoddob oo si gaar ah loogu hadlay shirkii shalay ee Soomaaliya iyo madaxa safka hore ee dalalka dariska ah, waxaa la isla gartay baahida loo qabo adkeynta qorshaha kala guurka ah ee hore u jiray kuna aaddana dalalka ciidamadu ka joogaan Soomaaliya.
Madaxda ayaa isku raacday hawlgal qorsheysan oo ay ku mideysan yihiin dalalka safka hore laguna baadigoobayo oo lagu burburinayo Alshabaab, iyadoo lagu furayo furimo badan, ujeedkuna yahay in la beegsado goobo ay ku dhuumaaleystaan oo dhaca Koofurta iyo Bartamaha Soomaaliya. Ololahan sida gaar ah loo qorsheeyey ayaa u diidaya kooxda inay u gudubto gobolka intiisa kale.
Waxaa la go’aamiyey in la dhiso hannaan la isugu dubbaridayo hawlgallada iyo awood mid ah oo cadowga lagu wajahayo, iyadoo carrabka loogu adkeeyey muhiimadda ay leedahay dhismaha nidaam isku xiran oo lagu sugo amniga xudduudaha kaas oo loola danleeyahay in lagu ciribtiro argagixisada isaga gudubta xudduudaha, laguna xaqiijiyo ganacsi sharci ah oo isu gudba.
Ugu dambeyn, marka la isku soo uruuriyo nuxurka ugu muhiimsan ee shir madaxeedkii shalay ka qabsoomay magaalada muqdisho ayaa diray dhowr fariin kuwaas oo kala ah: In wadajir ay dalalka afrika ku wajahaan dhan kasta oo loo arko in caqabad ku tahay nabadda iyo horumarka Gobolka. Si horumarka gobolka loo xaqiijiyo waa in si wadajir ah loola dagaalo khawaarijta Alshabaab loona siibo jiridda si nabadda isku socodka gobolka loo sahlo. In Soomaaliya xooggan la helo ay ku xiran tahay ku garab istaagga dowladda ee sidii looga qaadi lahaa in cuna qabateynta hubka,
