Kadib guulo muhiim ah oo laga gaaray Al-Shabaab dabayaaqadii sanadkii 2022-kii, Dowladda Soomaaliya waxay bilowday duulaankii ka dhanka ahaa kooxda xagjirka ah iyadoo hadafkeedu yahay in laga saaro gobolada dhexe iyo koofurta dalka. “Ciidamada Xoogga Dalka iyo kuwa Deegaanka ayaa waxaa laga faa’iidaysan doonaa waaya-aragnimadii ay ka heleen duullaankii koowaad si ay wejiga labaad ee hawlgallada uga sii miro dhaliyaan”, ayuu yiri Madaxweynuhu. “Waxaan leenahay khibrad ka badan markii aan galnay dagaalka Galmudug iyo Hirshabeelle,” Mudane Maxamuud ayaa yiri sannadkan markii uu dhammaaday weerarkii ugu horreeyay. “Waxaan baranay xeeladaha al-Shabaab. Niyadayadu waxay noo sheegaysaa inaan ka adkaan karno iyaga.
Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Mudane Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa dabayaaqadii bishii March ku dhawaaqay duulaanka cusub. Askarta Soomaaliyeed iyo xulafadooda qabaa’ilku waxay ka faa’iidaysan doonaan khibraddii ay ka heleen weerarkii koowaad si ay uga dhigaan wejiga labaad ee hawlgallada mid aad u wanaagsan, ayuu yidhi madaxweynuhu.
” Ugu dambayntii, istaraatiijiyaddan cusub ayaa looga gol leeyahay in lagu soo af-jaro tobannaan sano oo rabshado ah oo khalkhal geliyay nolosha jiilasha Soomaalida, waxaana Weerarkii ugu horreeyay ee lagu qaado Al-Shabaab ayaa waxaa lagu bartilmaameedsaday gobolka Shabeellaha Dhexe ee ku hareeraysan caasimadda dalka ee Muqdisho. Intii uu socday weerarka, Agoosto 2022-kii ilaa Janaayo 2023-kas, Ciidanka Xoogga Dalka ayaa xoreeyay 70 Deegaan iyo Magaalooyin sida Raage-Ceel, oo ah tuulo ay dadka deegaanka ku biireen dagaalka Ciidanka Xoogga Dalka bishii Agoosto ee la soo dhaafay ka dib 13 sano oo ay maamulayeen Al-Shabaab. “Dadku waxay ku noolaayeen silic,” Maxamuud Cadow oo ah Odey 80 jir ah, oo tuulada ku nool oo hubka qaatay, ayaa u sheegay Wakaaladda Wararka ee Associated Press.
Weerarkii ugu horreeyay ayaa waxaa lagu soo celiyay seddex meelood meel dhulka ay gacanta ku hayeen Al-Shabaab. Waxay kaloo lagu dilay in ka badan 3,000 oo ka mid ah Maleeshiyaadka kooxda, iyadoo lagu dhaawacmeen in ka badan 3,700 oo kale, sida ay sheegtay Wasaaradda Warfaafinta Soomaaliya.
Ciidamada Soomaaliya ayaa tababar iyo hub ka helay saaxiibo caalami ah oo ay ku jiraan Mareykanka, Turkiga, iyo ATMIS oo ah howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya. Si kastaba ha ahaatee, hogaamiyayaasha Soomaalida ayaa ku nuux-nuuxsaday in Askartooda ay hogaaminayaan weerarka iyaga oo kaashanaya dagaalyahano ka soo jeeda Deegaanada kana soo horjeeda Al-Shabaab. “[Al-Shabaab] waa idin hortaagan yihiin, askar Soomaali ah oo aad u tababaran, oo dagaal adag, oo dagaalka u qaaday dhanka jiidaha hore,” Kamaal Daahir Xasan Guutaale, oo ah la taliyaha amniga qaranka ee Ra’iisul Wasaare Hamza Cabdi Barre ayaa u sheegay Codka Mareykanka. .
“Shacabka Soomaaliyeed iyo dowladooda waxay suurta galiyeen dhammaan guulahaas ay gaareen ciidamadeenna ammaanku muddo aad u yar.” Guutaale ayaa meesha ka saaray hadal ka soo yeeray horjooge ka tirsan Al-Shabaab oo ahaa in weerarkii ugu horreeyay uu ku fashilmeen howshii loo igmaday. “Ha soo wajaho iyaga,” Guutaale ayaa yiri, isaga oo ku dhiiranaya hoggaamiyaha argagixisada in uu wajaho Askarta Soomaaliyeed. “Waxay Al-Shabaab ka xoreeyeen in ka badan Shan Boqol oo Kiilo Mitir (500 oo kiilomitir), welina way ku daba jiraan.”
Falanqeeyayaasha ayaa sheegaya in guulihii ugu dambeeyay ay sabab u tahay, qeyb ahaan, falalka kooxda xagjirka ah, taas oo ka careysiisay dadka ku nool gobollada ay ka taliyaan.“Iyadoo abaarta aan dhammaadka laheyn ay sii korortay horraantii xagaagii 2022-kii, al-Shabaab ee xiriirka la leh al-Qaacida waxay ka falcelisay si naxariis darro ah,” ayay qortay Vanda Felbab-Brown oo ka tirsan Machadka Brookings. Iyadoo abaarta iyo culeyska dhaqaale ay kordheen, Al-Shabaab waxa ay wadeen cadaadiska dadka “canshuurta ama Baada” si ay u taageeraan howlgalladooda.
waxaa wali sii socdo duulaanka ay hogaaminayaan ciidamada gaarka ah ee Soomaaliya, dowladdu waxay siisaa maleeshiyo beeleed taageero saadka, saanad, cunto iyo daad gurayn caafimaad. Qabiiladu, waxay isku xiraan Ciidanka iyo dadka deegaanka, waxayna muujinayaan in yihiin qaybo ka mid ah shacabka Soomaaliyeed oo u soo jeesteen la dagaalanka Al-Shabaab, sida ay sheegtay Kooxda Xasaradaha Caalamiga ah.“Ciidamada Soomaaliya iyo xulafadooda ayaa al-Shabaab ka xoreeyeen bulshada”, Madaxweyne Xasan Shiikh Maxamuud ayaa carabka ku adkeeyay sida ay dowladda uga go’an tahay xasilinta iyo keenista adeegyada bulshada deegaanadaas si looga hortago isku day kasta oo kooxaha xagjirka ah ay ku soo laabanayaan.
Warbixintani waxaa daabacday African Defence Forum (Madasha Difaaca Afrika ee Maraykanka)
