Ceelbuur waa magaalo kulansatay Qurux iyo hanaan wanaagsan marki aad eegto biyaha dur duraya ee dhex ceegaaga bartankeeda iyo jawiga u goonida ah oo ay leedahay, sidoo kale degmada Ceelbuur waxaa ku yaalo Xarunta ciidanka guutada 22 aad ee milatariga xoogga dalka Soomaaliyeed oo lagu magacaabo xarada Caano Moog, Degmadaan waa magaalo qadiimi ah, soo jireenkeeda taariikh ahaan waxa ay ka badan tahay 900 sano.
Ceelbuur iyo Galhareeri waa magaalooyinka kaliya ee ka hor inta aan la xoreyn loo diyaariyay Gargaar ka kooban cunto iyo daawo, maamul iyo ciidamo amni iyo guddiyo wacyigelin. Waxaa muuqato in dowladu muhiimad gaar ah u leedahay degmooyinkaas oo kamid ah meeliha ay AS ku xooganaayeen sanadihii lasoo dhaafay.
“Adeerkeey Mujaahid Xasan Sh Cumar Yaroow oo sideetan Jir ah waxa uu qoriga u sitaa in uu Khawaarijta suuliyo.Waxa uu fahamsan yahay in ay halis ku yihiin Diintiisa, Dadkiisa iyo Deegaankiisa. Khawaarij iyo Dadkeennu war iskuma hayaan. Ma waxay la tahay in ay Dadka heerkaas jooga ay uga adkaadaan dhulkooda oo inta ka suuliyaan ay iyagu u haraan!”, sidaasina waxaa yiri:- Wasiir ku xigeenka Warfaafinta Cabdiraxmaan Yuusuf Cadaala, mar uu Magaalada Baxdo uga qeybgalay bandhig ciidanka deegaanka oo ka qeyb noqonaya dagaalka lagula jiro Khawaarijta.
Wasiirka Wasaaradda Awqaafta iyo arrimaha Diinta dowladda Federaalka Soomaaliya mudane Mukhtaar Roobow Cali Abuu-mansuur oo ay garab taagan yihiin qaar ka mid ah Culimaa’udiinka Soomaaliyeed ayaa sheegay in Wasaaradda iyo culimadu ay ka wada shaqeynayaan in la xoojiyo dagaalka dhinaca fikirka ah ee lagula jir kooxda Khawaajita ee dhaqamada diinta islaamka ka baxsan oo ku qaldaysa dadka caamada ah, si ay ugu dagaalamaan, wuxuuna xusay in culimadu ay si joogta ah u cadeynayso mas’alooyinka diiniga ah ee la xiriira dagaalka Khawaarijta, iyagoo dhinaca kale ka qeyb qaadanaya wacyigelinta bulshada iyo toosintooda oo ah shaqo ay mar walba u taagnaayeen culimada
Sheekh Bashiir Axmed Salaad ayaa dowladda Soomaaliyeed ku bogaadiyay inay mudnaanta koowaad ka dhigtay la dagaalanka Khawaarijta, taasoo suurad xumaysay diinta Islaamka, waana waajib si dadka Soomaaliyeed diintooda loo badbaadiyo. “Khawaarijtu waxay qatar ku yihiin diinta, nafta, maalka, cibaabada iyo guud ahaan xasiloonida dalkeena, waa waajib diini ah in lala dagaalamo” ayuu yiri Sheekh Bashiir.
Culimaa’udiinka Soomaaliyeed ayaa si adag uga hadlay dagaalka ka dhanka Khawaarijta waxaana ay sheegeen in loo baahan yahay in loo midoobo oo la garab istaago dagaalka u ku dhawaaqay Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Dr: Xasan Shiikha Naxamuud ee looga xoreynayo dalka Argagixisada.
Barnaamij gaar ah oo ka baxay Warbaahnta dowladda oo ay ka qaybgaleen Culima’udiinka ayaa sheegay in loo baahan yahay in ay bayaaniyaan oo ay caddeyaan culimada xaqa iyagoo gudbinayay farriin ku aadan dagaalka loogu diyaar garoobayo in looga xoreyo qeybaha ay haraadiga ku yihiin Khawaarijta. “Khawaarijtu waxay qatar ku yihiin diinta, nafta, maalka, cibaabada iyo guud ahaan xasiloonida dalkeenna, waa waajib diini ah in lala dagaalamo” ayuu yiri Sheekh Bashiir.
Dhankiisa Sheekh Soomoow oo ka mid ahaa culimadii ka qeybgashay ayaa yiri,”Khwaarijtu Dadkeena waxay u laayeen si aan kala sooc laheyn, Maanta waa in Shacabka Soomaaliyeed Madaxda Qaranka ku garab istaagaan iska Xoreynta khawaarijta, waxaan haysataan Hoggaamiye daacad ah ee u istaagay, waana in aan garabkiis noqona,waana in culimada Soomaaliyeed ay xaqa caddeyso waana waajib saaran”.
Sidoo kale Sheikh Cali Wajiis ayaa yiri “Shacabka Soomaaliyeed Waxaa Waajib ku ah inay Ajiibaan Jihaadka uu ku dhawaaqay naguna hoggaaminaayo Madaxweynaha Qaranka,waxay cadow ku yihiin dadka iyo diinta oo ay gaaleysiiyeen, waxay khatar galiyeen Amnigoodii iyo nabadgalyada, waxay baneysteen dadka xoolohooda iyo dhiiggooda,waa in la daldala oo jidka la dhigo dadka noocaas ah ee Khawaarijta ah, Ummadda waxaa waajib ku ah haddii xaakimka dalka ugu sarreeya u ku dhawaaqo in lagu jihaado cadawga ilaaheey iyo kan Ummadda waxaa waajib ah in aad ajiibto”.
Wasiirka Wasaaradda Awqaafta iyo Arrimaha diinta XFS Muqtaar Roobow Abuu Mansuur oo ay garab taaganyihiin culimada Soomaaliyeed ayaa sheegay in Wasaaradda iyo culimadu ay ka wada shaqeynayaan in la xoojiyo dagaalka dhinaca fikirka ah ee lagula jiro kooxda Khawaajita ee dhaqamada diinta islaamka ka baxsan ku qaldaysa dadka caamada ah.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa dajisay Istiraatiijiyad ballaaran oo lagula dagaalamayo Khawaarijta, kaasi oo ka kooban dagaalka furimaha, dagaalka dhaqaalaha iyo dagaalka fikirka, iyadoo dhammaan dhinacyadaasi guulo wax ku ool ah laga sameeyey.
Dhinaca kale Afhayeenka Wasaaradda Gaashaandhigga dowladda Federaalka Soomaaliya Jeneral Cabdullaahi Cali Caanood oo xalay shir jaraaid ku qabtay magaalada Muqdisho ayaa sheegay in howlgal shalay ka dhacay Aagga degmada Galhareeri ee gobolka Galgaduud lagu dilay 30-dhagar qabe oo Khawaarijta ka tirsan, wuxuuna intaasi raaciyay in ciidamadda dowladdu ay dagaal ku qaadeen deegaannada Ceelbacad iyo lix irdood oo hoos yimaada degmooyinka Ceelbuur iyo Galhareeeri, waxaana dagaalku uu ka dhacay Af-goobad oo khawaarijtu ku sugnaayeen, halkaasi oo looga dilay 30-dhagarqabe oo Khawaarijta ka tirsan.
Ciidamadda oo ka feejigan dhagarta Khawaarijta ayaa fashiliyay gaari qarax wada oo ay Argagixisadu dooneysay inay cutubyada ciidamadda dowladda ee dagaalka ku jira ku dhibaateeyaan, isagoo uu Afhayeenku xusay in sahan ay sameeyeen ciidamada sirdoonka Qaranka oo adeegsanada Aaladaha tiknoolajiyada in Shacabka ku nool deeggaanada shalay dagaalku ka dhacay inay fuliyeen amarka dowladda ee ahaa in laga fogaado goobaha ay ku dhuumaaleysanayaan kooxda nafla caariga ah ee Argagixisadda, waxaana xogta sahanka lagu sheegay in shacabku geedi ka yihiin deeggaanada ay ku gambanayaan Argagxisadda. Afhayeenka Wasaaradda Gaashaandhigga dowladda ayaa yiri “ waad ku soo noqoneysan degmooyinkiinna idinka oo aanan la idinka qaadeynin xoolo baad ah, Sakawaad, lacag tabarucad ah iyo lacag jihaad, oo aan carruurtiinna qaraxyo lagu xireynin sidoo kalena aad xor tihiin”.
Dagaalkan ayaa bilow u ah Istiraatiijiyadda qorsheysan ee sifeynta goobaha dagaalka, waxaana uu ka socda afar jiho oo kala ah dhanka bari, dhanka koonfureed, Waqooyi iyo dhanka Galbeed. Ciidamadda Dowladda ayaa afartaasi jiho ka soo socda sida uu sheegay Afhayeenka.
