Kooxda Maleeshiyaadka Khawaarijta ayaa waxay yihiin Urur Maafiya ah oo aan wax shaqo ah ku lahayn Diinta Islaamka oo aan caqiido ku saleysneyn, waxaana lagu tilmaamay in Soomaalida laga soo gali karo laba Irdood oo kala ah Qabiilka iyo Diinta ayay waxay u soo huwadeen Buste ay ku sheegeen inay wadaan Diin, Ilaah fadligiis maanta waxay wada garteen Ummaddea Soomaaliyeed inay yihiin Burcad meel wada fadhida, waxaana dhab ah in lagu kacay loona istaagay iska dhicintooda.
Waxaa jirta in dagaal-siyaasaddii ku aadaneyd Kooxda Shabaab 15-kii sano ee ugu dambeysay ay ku saleysneyd laba qodob, kuwaasi oo kala ah Midka 1-aad. Yaysan ku sii fidin dalalka Deriska la ah Soomaaliya iyo dalal kaleba oo meeshooda ha lagu haayo, qodobka 2-aad ayaa ahaa, Shabaab awoodooda ha la dhimo, ha lagu qasbo inay gambadaan, lana bar-tilmaameydsado horjoogayaashooda, Warshadaha ay ku sameeyaan Qaraxyada iyo Goobahooda Ciidan, labadaasi arrimood waxay ahaayeen kuwo ku aadan hal dhinac oo ah Militari ahaan,balse doodo iyo falanqeyn oo Dalka gudahiisa iyo dibadiisa lagu kala qabtay kadib, waxaan isla gartay siyaasad lagu wajihi karo Kooxda Khawaarijta ah, waxayna ku taagan tahay dagaal seddex waji leh ama tiir oo kala ah Midka militariga, kan Fikirka ama Caqiidada iyo kan 3-aad oo ah in lagala diriro dhanka Dhaqaalaha, arrimahaasi ayaa haatan ka socda Dalka.
Dhinacyada Militariga iyo kan Dhaaalaha waa uu shaqeeyay, waxaa tusaale cad u ah sida Kooxda looga xoreeya Gobollo, degmooyin iyo Deegaanno ka tirsan Gobolada Hiiraan, Shabeelada Dhexe iyo Galgudud, waxaana ugu dambeeyay Deegaanka Ballaaran ee Masagawaa oo ka tirsan Degmada Ceeldheer ee Gobolka Galguduud, Ciidamada xoogga dalka oo kaashanaya dadka deegaanka ayaa si buuxda ula wareegay degmada Masagawaa ee gobolka Galguduud, halkaas oo muddo badan ay argagixisada shacabka ku dhibaateyn jireen.
Generaal Cali Caraale Cosoble Gacmo Duulle oo ka mid ah saraakiisha hoggaamineysa dagaalka ka dhanka ah Khawaarijta ayaa warbaahinta qaranka u xaqiijiyay in ciidanka huwanta ah ay gudaha u galeen degmada Masagawaa ka dib dagaal kooban oo halkaas ka dhacay, waxayna Maleeshiyadii Khawaarijta aa isaga cararay degmada, iyadoo ciidamada ay ku sii daba jiraan firxadka Khawaarijta, “ Ciidamada dowladda ayaa weerarray degmada, cadowga waa carareen hadda firxadkooda ayuu ciidanka sii daba socdaa, magaalana waa amniga oo ciidanka ayaa gudaha ku sugan,” ayuu yiri Generaal Gacma Duulle.
Dhinaca kale Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa Shacabka Soomaaliyeed uga warbixiyay guulaha laga gaaray 7-dii bilood ee lasoo dhaafay halganka dib u xoreynta dalka, wuxuuna sheegay in guul ballaaran laga gaaray dagaalka dalka looga xorreynayo Khawaarijta, isla markaasna Shacabka Soomaaliyeed u istaageen dib u xorreynta dalka, wuxuuna intaasi raaciyay “Hiigsiga sanadka 2023-ka uu noqon doona sanadkii dalka xoroobi lahaa, dowladdana ay u jihaysan laheyd adeeg iyo waxqabad” ayuu yiri Xasan Sheekh.
Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa sheegay in uu socdo qorshaha ay Dowladda Soomaaliyeed kula wareegeyso guud ahaan Amniga dalka ugu dambeyn bisha Decembar sannadka 2024-ka, isla markaasna dalka uga bixayaan Ciidamada Howlgalka ATMIS, wuxuuna hadaladaasi jeeday mar uu kormeeray Xerada Jeneraal Goordan ee magaalada Muqdisho oo ay ku jiraan Ciidamada Xoogga dalka ee tababarka ku soo qaatay dalka Ereteriya ayaa faray in ay u diyaar garoobaan ka qeyb galka dagaalka dalka looga xoreynayo Khawaarijta Al-shabaab, iyadoo Madaxweynaha Jamhuuriyadda oo salaan sharaf ka qaatay cutubyo ka tirsan Qaybta Ilaalo Qaran gaar ahan Gaaska koowaad ee Duufaan ayaa la wadaagay rajada dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed ay ka qabaan in ay dhammeystiraan halganka gabagabada maraya ee dalka looga ciribtirayo Khawaarijta.
“Aniga iyo shacabka Soomaaliyeedba waan ku faraxsanahay dib u soo laabashadiina. Maanta wixii ka dambeeya waxaan galeynaa diyaar garoow iyo dhaqaaq aan ku wajahayno cadowga. Waxaan rabnaa in howgalka cusub ee deegaanada dhimman lagu xoreynayo uu ka degdeg bato kii hore, muddo koobana lagu soo afjaro”, ayuu yiri Madaxweyne Xasan sheikh, wuxuuna hadal Madaxweunaha ku soo aadayaa mar Ciidamada xoogga dalka ay ku guuleysteen in ay Khawaarijta Al-shabaab ka tir tiraan gobolka Shabeellaha dhexe iyo Hiiraan, iyagoo hadda u gudbay Gobolka Galgaduud oo maleeshiyada firxad ah ay ku dhuumaaleysanayaan meelo ka mid ee Deegaannadaasi, Muuqaalkan ciidanka gaarka ah ee Xoogga Dalka Soomaaliyeed iyo Hadalka Madaxweynaha intaba waxaa ka muuqda ifafaale qaran oo aad u weyn, Soomaaliya dib u curatay, dib u kabtay, dib lugaheeda isugu taagtay, dunidana saameyn ku leh ayaa ii bidhaantay.
Haddaba Guulahaasi waxaa barbar socday Dagaalka Dhinaca Fikirka ah ama Wacyigalinta, taasi oo ay Culumada Soomaaliyeed ku kala qabteen Dalka Gudahiisa iyo Dibaddiisaba, waxaana kii ugu horreeyay lagu qabtay Magaalada Muqdisho intii u dhaxeysay 24-kii ilaa 29-kii bishii Oktoober sanadkii tegay, waxaana laga soo saaray bayaan uu ka mid ahaa qodob magac loogu bixinaayay Kooxda iyo qodobo kale , wuxuuna u qornaa sidan:-
Bayaanka Wasaaradda Awqaafta iyo Arrimaha Diinta ay ka soo saartay Shirkii ay u qabatay qaar ka mid ah Culimada Soomaaliyeed 24-kii ilaa 29-kii bishii Okoober ee sanadkii tegay, marka iyadoo ka fulineysa awaamirta Madaxa Qaranka oo ku aadan la dagaalanka Kooxda isku magacawday Al-shabaab ee Maataleyska ah ee caadeystay daadinta Dhiigga Shacabka Soomaaliyeed, tixgalineysana Bayaankii ka soo baxay shirkii Culimada Soomaaliyeed, maamulka Gobolka Banaadir iyo Wasaaradaha Awqaafta iyo Arrimaha Diinta ee Maamul-goboleedyada Dalka ee socday muddadii u dhaxeysay 24-kii ilaa 29-kii bishii Oktoober ee sanadkii tegay ee ay soo agaasintay Wasaaradda Awqaafta iyo Arrimaha Diinta ee XFS, waxay ka soo saartay Qodobo ka kooban 5 qodob, waxayna kala yihiin:-
- Wasaaradda iyadoo adkeyneysa Bayaankii Shirkii 24-29 bishii Oktoober ee sanadkii 2022-kii, waxay reebtay in kooxda Khawaarijta ee ka dagaalanta Soomaaliya loogu yeero magaca ah Khawaarij.
- Wasaaraddu waxay reebtay Faafinta afkaarta Khawaarijta ee ku salysan kaligii Muslinnimada, dilka, is dilka iyo naftii halignimada salnna aan ku laheyn Diinteenna Islaamka ee Xaniifka ah.
- Wasaaraddu waxay ka reebtay Culimada Soomaaliyeed la macaamilka iyo aadista Kooxdaasi Khawaarijta ah, maadaama la macaamilkoodu yahay fal dambiyeed Qaran, iyadoo ciddii lagu helana lala tiigsan doono Sharciga.
- Wasaaraddu waxay bogaadineysaa dadaalada ay Culumada Soomaaliyeed ku bayaaninayaan jidka toosan ee ay Diinta Xaniifka ah inoo jideysay.
- Wasaaradda waxay Shacabka Soomaaliyeed ugu baaqaysaa inay isku kaalmeystaan wanaagga, qaataanna waajibaadkooda ku aadan taageeridda gulufka Dowladda ee ka dhanka ah kooxda Khawaarijta ah ee caadeystay daadinta Dhiigga Shacbka Soomaaliyeed.
Waxaa kaloo jira Shir ay Culimada Soomaaliyeed ku qabteen Magaalada Nairobi ee Dalka Kenya, kaasi oo ah mid lagu sii kabayay ama lagu sii ayidayay Shirkaasi hore ee lagu qabtay Muqdisho, Waajibnimada Jihaadka lagula jiro Khawaarijta, waaana ka soo muuqday Culumadaan Soomaaliyeed oo ay ka mid yihiin Mashaaikhda halkaan ay ka mid yihiin1- Sh Mustafa Xaaji Ismaaciil haaruun.2- sh Cabdirashiid Sh Cali Suufi 3- Sh Bashiir Axmed Salaad 4- Sh Maxed Idiris.5- Sh Maxed Dirir 6- Sh Abuu Shaybah iyo Culumo kale oo aad u waawayn ahna kuwa ugu Xeesha dheer aqoonta Diinta Islaamka gaar ahaan Geeska Afrika, waxa ay cadeeyeen waajibnimada Jihaadka lagula Jiro Khawaarijta, waxayna culumadaasi ay aad uaga hadleen hab dhaqameedka Kooxda oo ay ku sheegeen mid aan waafaqsaneyn Diinta Islaamka, iyagoo caddeeyay in ay mudan yihiin la iska dhiciyo.
Haddaba isku soo wada xooriyoo Kooxda waxa uu ugu baxay Magaca Khawaarijta ayaa ah inay Diinta bannaanka ka yihiin, taasoo lagu sifeeyay sida ay kaligood Diinta isugu koobeen, inta kalena ay ka saaraan, sidaasi awgeed ayaa ah sababta Culimada Soomaaliyeed ay ugu bixiyeen Magaca KHAWAARRIJTA.
Qallinka: C/laahi Ruush
