Warbixin: Safarrada Xoojinta Xiriirka Caalamka ee Soomaali Heshiis la ah Dunida

La wadaag cid kale

SONNA…Muqdisho…May 15, 2022 ayey aheyd markii uu madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud kusoo baxay doorasho loollankeedu uu aad u adkaa oo ka dhacday  Teendhada Afsiyoone ee magaalada Muqdisho,waxaana doorashadaas ku tartamay in ka badan 30 musharrax oo ay ku jireen madaxweynayaal hore.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa xilka kala wareegay madaxweynihii 9-aad Maxamed Cabdullaahi Farmaajo  oo isagu xilka horay ugu  wareejiyey sannadkii 2017-kii.

May,31,2022,oo ah 15 cisho kadib markii uu xilka la wareegay  ayuu safarkiisii ugu horeeyey ugu amba baxay magaalada Baydhabo oo xarun ku-meel-gaar ah u ah maamulka koonfur-galbeed Soomaaliya.

Safarka madaxweynaha ee Koonfur-galbeed ayaa waxa uu ku qotomay dhab-u-heshiisiinta bulshada ku dhaqan degaannada maamulkaas iyo xallinta khilaafaadka dalka kajira, taas oo muujinaysa sida ay madaxweynaha uga go’antahay hirglinta iyo ka dhabeynta ajendaha Soomaali heshiis ah oo uu madaxweynuhu kusoo Ololeeyey,madaxweynaha ayaa la kulmay odayaasha dhaqanka ee Koonfur-galbeed si uu ugala tashado dadaaladiisa ku aaddan sidii loo nabadeyn lahaa bulshada koonfur-galbeed.

June-2-2022,Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa magaalada Dhuusamareeb usii gudbay halkaas oo uu si diiran ugu soo dhaweeyey Madaxweynaha dowlad goboleedka Galmudug  Axmed Cabdi Kaariye (Qoorqoor),Madaxweynaha ayaa Dhuusamareeb u tagay si uu uga miro-dhaliyo ajandihiisa ku aaddan Soomaali heshiis ah kaas oo asaas u ah hirgelinta dhab u hesheesiin waarta oo ka hirgasha guud ahaan dalka.

June-19-2022, Ayaa madaxweyne Xasan Sheekh u amba baxay safarkiisii ugu horeeyey oo dibadda ah isagoo u duulay dalka isu-tagga Imaaraatka Carabta, halkaas oo si maqaam sare ah loogu soo dhaweeyey,safarkaas oo qaatay Afar-cisho ayaa ujeedkiisu ahaa sidii loo sii xoojin lahaa xiriirka diblomaasiyadeed ee labada dal fududeynta dal ku galka Muwadiniinta Soomaaliyeed UAE,sidoo kalena la isaga kaashan lahaa ganacsi u dhaxeeya labada dowladood,maadaama uu dalkaas saldhig u yahay ganacsato badan oo soomaaliyeed.

Kulan ay islaa qaateen labada madaxweyne ayaa lagu lafa guray hagaajinta xiriirka iyo iskaashiga labada dal, fududeynta dhaq-dhaqaaqa ganacsiga, isu-socdka muwaadiniinta iyo bixinta dal ku galka,madaxweyne Maxamed Bin Saayid ayaa Madaxweynaha iyo wafdigiisa uga mahad-celiyey ajiibidda marti-qaadkii ay u fidiyeen, waxa uuna soo bandhigay doorka ay dowladdiisu ka qaadanayso gurmadka abaaraha ka jira dalkeenna iyo dib u soo celinta taageeradooda ku aaddan ammaanka iyo adeegyada bulshada ee dowladda Imaaraatku ay ka fulin jirtay dalkeenna.

Dhankiisa, Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa uga mahadceliyey dowladda iyo shacabka Imaaraatka, garab istaagga ay u muujiyeen Shacabka Soomaaliyeed ee ay abaaruhu saameeyeen, isagoo sheegay in dowladda Federaalka Soomaaliya ay ahmiyad gaar ah siineyso xoojinta xiriirka kala dhaxeeya caalamka.

July-3-2022, Waxa uu madaxweynaha dalku booqasho rasmi ah ugu socdaalay dalka Turkey, kadib casuumaad rasmi ah oo uu ka helay dhiggiisa dalkaas,madaxweynaha ayaaa inta uu ku sugnaa halkaas waxa uu kulamo kala duwan la qaatay masuuliyiinta dalkaasi aan walaalaha nahay ee Turkiga,Madaxwaynayaasha labada dal Xasan Sheekh Maxamuud iyo Recep Tayyip Erdogan ayaa ka wadda hadalay xoojinta xiriirka iskaashi iyo danaha labada dal, kaalinta Turkiga ee gurmadka abaaraha, horumarinta adeegyada aas-aasiga ah, caafimaadka iyo waxbarashada.

Safarka Madaxweynaha ee dalka Turkiga ayaa ku qotomay xoojinta xiriirka diblomaasiyadeed ee labada dal, gaar ahaan dhinacyada amniga, ganacsiga, tababarrada Ciidamada, iyadoo Madaxweynuhu uu u kuur galay xaaladda ee ardayda, ganacsatada iyo jaaliyadda Soomaaliyeed ee dalka Turkiga ku dhaqan,dhankale waxaa u madaxweynah intii u ku sugnaa dalka Turkiga uu kulan la qaadtay  jaaliyadda Soomaaliyeed ee halkaa ku dhaqan, isagoo kala hadlay xaladdooda nololeed ee halkaas ka jirta,Ujeedka safarka madaxweynaha ee dalka Turkey ayaa waxa ugu muhiimsanaa sidii loo sii dardargelin lahaa xiriirka walaalnimo ee labada dal.

July-9-2022, Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa u amba baxay safar aad loo hadal hayey oo uu ku tahay dalka Eretria halkaa oo ay ku sugnaayeen ciidamo Soomaaliyeed oo halkaa u joogay tababbar.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda oo la hadlay ciidamadan ayaa ku bogaadiyey dulqaadka ay ku wajaheen tababbarka iyo sida ay uga go’an tahay in ay difaacaan qarankooda, isaga oo uga warbixiyey qorshaha dowladda ee dib u dhiska Ciidamada Qalabka Sida iyo sugidda amniga guud ee dalka.

Madaxweynaha ayaa safarkaas u galay sidii uu war uga keeni laha ciidamadii Soomaaliyeed ee halkaa tababarka loogu qaaday kuwaas oo aan war iyo wacaal midna aan laga heyn,Xasan Sheekh ayaa dhaxda u xirtay sidii uu usoo ogaan lahaa xogta askartaas oo ay waalidiintoodii ka walwalsanaayeen xaaladooda,madaxweynaha ayaa intii uu ku sugnaa halkaas waxa uu lasoo kulmay askartii Soomaaliyeed ee halkaa ku sugnaa.

Sidoo kale,Madaxweynaha ayaa kulan gaar ah la yeeshay dhigiisa Eretria, iyaga oo wada saxiixday heshiis is af-garad ah, kaasi oo ku qotoma dhinacyada, Adkaynta xiriirka labada Dowladood ee dhinacyada, Siyaasadda,diblomaasiyad,Ballaarinta iskaashiga dhaqaalaha, amniga ganacsiga, maalgashiga, biyaha, beeraha, kalluumaysiga, caafimaadka, waxbarashada, horumarinta iskaashiga, isdhexgal dhaqaale iyo xiriir dalalka Geeska Afrika.

July 15, 2022, dalka Kenya oo Soomaaliya oo uu kala dhaxeeyo xiriir soo jireen ah ayaa madaxweyne Xasan -safar ku tagay isaga oo ka shaqeynaya sidii uu usoo celin lahaa xiriirkii diblomaasiyadeed ee labada dowladood.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo ahmiyad gaar ah siinaya danta shacabka Soomaaliyeed ee lagu raadiyo iskaashi iyo wax wada qabsi, ayaa dhigiisa Kenya, Uhuru Kenyatta la xiriira dhinacyda horumarinta hannaanka iskaashi ee labada dowladood iyo danaha isku dhafan ee ka dhaxeeya labada shacab ee dariska ah, waxeyna adkeyneysaa xasilloonida, horumarka iyo wada-noolaanshaha shucuubta Gobolka.

Labada Madaxweyne ayaa wada jir u go’aamiyey In Guddiga Wadajirka ah ee Iskaashiga (JCC) Soomaaliya iyo Kenya ay ku kulmi doonaan Muqdisho bisha Ogoosto ee sanadkan, si loo qaabeeyo iskaashiga hawlaha amniga, horumarinta beeraha, ganacsiga, caafimaadka, waxbarashada, tababarada iyo xal u helista dhibaatooyinka isbeddelka cimilada.

Safarka madaxweynaha ee dalka Kenya ayaa waxa uu aha mid muhiim ah isla markaana wax badan ka bedelay xiriirka ganacsi ee labada dal,safarka madaxweynaha ee Kenya ayaa kamida safarro uu gobolka ku marayo kuwas oo uu ujeedkoodu yahay wanaajinta xiriirka soomaaliya kala dhaxeeyo dalalka deriskeeda ah.

July 16,2022, Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa booqasho rasmi ugu baxay dalka aan jaarka iyo walaalaha nahay ee Djibouti.

Madaxweynaha ayaa dowladda Djibouti waxa uu kala hadlay sida ay muhiim u tahay in Soomaaliya iyo Djibouti ay xiriirkooda walaalnimada kuu saleysan ay sii laba jibaaraan oo ay dano badan iskaga xiranyihiin.

Labada Madaxweyne oo kulan gaar ah yeeshay ayaa isku af-gartay adkaynta danaha ay wadaagan labada dowladood iyo xal u helidda caqabadaha ka jira gobolka, xoojinta amniga, wax-wada-qabsiga, is-dhexgalka dhaqaalaha iyo in si wadajir ah looga faa’iideysto fursadaha ka jira gobolka Geeska Afrika iyo guud ahaan Qaaradda.

July-21- 2022, Dalka Tanzania ayuu madaxweyne Xasan Sheekh ku gaaray booqasho rasmi ah isaga oo ka qeybgalayey shirka dowladaha ku mideysan daladda bulshada bariga Africa{EAC}, kaasi oo ka qabsoomay magaalada Arusha ee dalka Tanzania.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ka qayb-gelay xiritaanka shir-madaxeedka dalalka ku mideysan Dalladda Bulshada Bariga Afrika (EAC) oo ay martigelisay magaalada Arusha ee dalka Tansaaniya, iyadoo Madaxda dalalkani ay maanta ka doodeen codsiga rasmiga ah ee dowladda Soomaaliya ay ku dooneyso kamid noqoshada dalladan.

Sidoo kale, Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa uga mahadceliyay Madaxda dalalka Dallada Bulshada Bariga Afrika (Eac), fursadda ay u siiyeen in uu sii xoojiyo codsiga dowladda Soomaaliyeed ee ku aaddan ku mid noqoshada dalladdan, waxa uuna ku ammaanay shacabka iyo dowladda Jamhuuriyadda Tansaaniya soo dhaweynta iyo marti-gelinta wanaagsan ee ay ku qaabileen isaga iyo wafdigiisa.

Madaxweyne Xasan ayaa aaminsan in Soomaaliya ay muhiim u tahay kamid noqoshada daladdaas xilli uu 2016-kii codsi ku aaddan ku biirirtaanka Soomaaliya ee daladdaas uu horay u gudbiyey.

July 25, 2022, Madaxweyne JFS mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa safar shaqo ku gaaray dalka Masar oo ay Soomaaliya wadaagaan xiriir saaxiibtinimo oo taariikhi ah.

Madaxweynaha oo kulan la qaatay dhiggiisa dalka Masar, ayaa waxa uu tilmaamay inay ka go’antahay sii xoojinta xiriirka diblomaasiyadeed ee labada dal, isagoo tilmaamay in booqashadiisu ay saldhig u noqon doonto iskaashiga wax wada qabsi ee ay wadaagaan labada shacab.

Madaxweynaha ayaa la wadaagay dhiggiisa dalka Masar mudnaanta ay dowladda Soomaaliya siinayso xiriirka taariikhiga ah ee ka dhexeeya Labada dal, isagoo tilmaamay in booqashadan ay sal-dhig u noqonayso dib u xoojinta iskaashiga diblumaasiyadeed, dhaqaale iyo wax wada-qabsi ee ay wadaagaan labada shacab ee walaalaha ah.

Safarrada uu madaxweynuhu ku kala bixinayo dalalka deriska iyo guud ahaan kuwa geeska ayaa waxa uu uga gol-leeyahay inuu hagaajiyo xiriirka Soomaaliya iyo Saaxiibadeeda dibadda.

Madaxweyne Xasan oo wada ka miro dhalinta oraahdiisi aheyd “Soomaali heshiis ah Dunidana heshiis la ah”, ayaa safarradiisa dhammaantood waxa uu kala soo noqday guulo waaweyn oo la taaban karo, isla markaana ay Dowladda Soomaaliyeed u aayi doonto Mustaqbalka.

 

 

 

 

La wadaag cid kale